Çocuklarla Bahçede Yapılacak Etkinlikler

Bahçe, en iyi sınıf

Çocuk bahçede tohumun nasıl filizlendiğini, böceğin nerede yaşadığını, yaprağın neden sonbaharda sararıp düştüğünü kendi gözüyle görür. Bunun için geniş bir bahçe gerekmez; bir balkon, birkaç saksı ya da site bahçesinin bir köşesi de yeter. Önemli olan, çocuğun izleyebileceği ve sorumluluğunu alabileceği küçük bir alanın olmasıdır.

Bu yazıda mevsim mevsim çocuklarla yapılabilecek bahçe etkinliklerini ve öncesinde yapılması gereken güvenlik kontrolünü anlatıyoruz. Etkinliklerin çoğu için özel malzeme gerekmez.

Önce güvenlik turu

Etkinlikten önce bahçede beş dakikalık bir tur atın. Bu tur, olası riskleri çocuk bahçeye çıkmadan görmenizi sağlar.

• Zehirli bitkiler: Zakkum, kurtbağrı, porsuk ve bazı soğanlı çiçekler gibi türlerin bazı kısımları yutulduğunda zehirlidir. Küçük çocuk olan bahçede bu türler erişilemeyen yerlerde olmalıdır.
• İlaç ve gübre: Torbalar ve şişeler kilitli bir dolapta durur. Yakın zamanda ilaçlanan alana, ürün etiketindeki bekleme süresi dolmadan girilmez.
• Aletler: Makas, testere, tırmık ve motorlu aletler toplanır. Tırmık yere dişleri aşağı bakacak şekilde bırakılmaz; üzerine basılınca sapı yüze çarpabilir.
• Su: Havuz, süs havuzu ve su dolu kovalar küçük çocuk için risktir. Havuzun kapağı ya da çiti kapalı olmalı, çocuk su kenarında hiç yalnız bırakılmamalıdır.
• Güneş ve sıcak: Yaz etkinlikleri sabah ya da akşamüstüne alınır; şapka ve su eksik edilmez.

Bahçe kurulurken bu riskleri baştan düşünmek en kolayıdır. Küçük çocuğu olan ailelerin bahçelerinde tür seçimini ve oyun alanının yerini buna göre planlıyoruz; ayrıntıları villa bahçe peyzajı sayfasında bulabilirsiniz.

İlkbahar: tohum ve fide

İlkbahar ekim zamanıdır ve çocuklar için en heyecanlı etkinlik tohumun çimlenmesini izlemektir. Şeffaf bir bardağın kenarına ıslak peçete yerleştirip arasına birkaç fasulye tohumu koyun. Birkaç gün içinde kökün aşağı, filizin yukarı yöneldiğini çocuk kendi gözüyle görür. Filizler büyüyünce saksıya ya da bahçeye aktarılır.

Ayçiçeği, turp, marul ve nasturtium gibi hızlı sonuç veren türler çocuğun ilgisini canlı tutar. Her çocuğa kendi küçük parselini ya da saksısını vermek ve üzerine adını yazmak, sorumluluk duygusunu besler. Sulama sırasını bir takvime işlemek de iyi bir alışkanlıktır.

Yaz: böcekler ve su

Yaz, bahçedeki canlıları tanımanın mevsimidir. Delikli tuğla, kamış parçaları, çam kozalağı ve kuru dallarla basit bir böcek oteli kurulabilir. Güneşli ve yağmur almayan bir duvar dibine yerleştirilen otel, yabani arılar ve uğur böcekleri gibi bahçenin yararlı canlılarına sığınak olur. Çocuk kimlerin yerleştiğini zaman zaman kontrol eder.

Plastik bir şişeden yapılan basit bir yağmur ölçer, yazın ani sağanaklarında ne kadar yağmur yağdığını gösterir. Sabah sulamasını çocukla birlikte yapmak ise bitkinin neden öğlen değil sabah sulandığını anlatmak için iyi bir fırsattır.

Sonbahar: yaprak ve soğan

Sonbahar, ağaçları tanımak için en güzel dönemdir. Farklı ağaçlardan toplanan yapraklar kalın bir kitabın sayfaları arasında kurutulur ve bir deftere yapıştırılır. Her yaprağın yanına ağacın adı, toplandığı yer ve tarih yazılır. Çınar, akçaağaç, meşe ve ıhlamur yaprakları şekilleriyle kolayca ayırt edilir. Bir orman mühendisi için de ağacı tanımanın ilk adımı hâlâ yapraktır.

Sonbahar aynı zamanda çiçek soğanı dikim zamanıdır. Lale, sümbül ve çiğdem soğanlarını çocukla birlikte dikmek, ilkbaharda çıkacak çiçeği beklemeyi öğretir. Soğanlar dikilirken yetişkin gözetimi gerekir; bazı soğanlar yutulduğunda zararlıdır ve dikimden sonra eller yıkanır. Sonbaharda bahçede yapılacak diğer işleri sonbahar dikimi yazısında anlattık.

Kış: kuşlar ve kompost

Kışın bahçe dinlenir, ama bahçedeki hayat sürer. Bir kuş yemliği asmak ve pencereden gelen kuşları izlemek çocuk için kışın en keyifli bahçe etkinliğidir. Yemlik kedilerin ulaşamayacağı bir yüksekliğe asılır ve düzenli temizlenir.

Mutfaktaki sebze ve meyve artıklarından bir kompost kovası başlatmak, doğadaki döngüyü öğretmenin en somut yoludur. Çocuk, artıkların zamanla toprağa dönüştüğünü görür ve baharda bu toprağı kendi parseline serer.

Evde: teraryum

Havanın bahçeye çıkmaya izin vermediği günlerde bir teraryum kurmak iyi bir alternatiftir. Kapalı bir cam kabın içinde suyun buharlaşıp camda damlalar oluşturması ve yeniden toprağa dönmesi, su döngüsünü küçük ölçekte gösterir. Nasıl yapıldığını adım adım teraryum nasıl yapılır yazısında anlattık.

Çocuk için bahçe köşesi

Bahçeniz varsa çocuğa ait küçük bir köşe ayırmak, bu etkinlikleri kalıcı hale getirir. Güneş alan, eve yakın ve gözden uzak olmayan bir yer seçilir. Yükseltilmiş bir tahta yatak, çocuğun toprağa rahat ulaşmasını sağlar ve bahçenin geri kalanıyla sınırı belli eder. Kenarlarına dokunmaya ve koklamaya uygun lavanta, biberiye ve nane gibi türler dikilebilir.

Duyular bahçesi

Küçük çocuklar bahçeyi önce dokunarak, koklayarak ve tadarak tanır. Bu yüzden çocuk köşesine duyulara hitap eden türler dikmek, bahçeyi onlar için canlı bir keşif alanına çevirir. Kuzukulağı olarak da bilinen tüylü yapraklı Stachys dokunmaya, lavanta, biberiye, adaçayı ve nane koklamaya uygundur. Çilek ve cherry domates ise çocuğun kendi yetiştirdiğini tatması için idealdir. Yenebilir bitkilerin yanına süs bitkisi dikilirken karışıklık olmaması için sınır net tutulur ve çocuğa yalnız birlikte belirlediğiniz bitkileri tatması öğretilir.

Balkonda da mümkün

Bahçesi olmayan aileler için balkon da iyi bir başlangıçtır. Birkaç saksıda fesleğen, maydanoz ve çilek yetiştirmek; bir çiçek kutusunda ayçiçeğinin boyunu haftalık ölçmek; balkon korkuluğuna bir kuş yemliği asmak mümkündür. Saksılar korkuluğun iç tarafında ve devrilmeyecek şekilde durur; çocuğun tırmanabileceği bir basamak oluşturmaz.

Küçük bir takvim

Etkinlikleri kalıcı yapmanın yolu, onları haftanın rutinine eklemektir. Örneğin hafta içi bir gün sulama, hafta sonu bir gün gözlem ve not günü olabilir. Çocuk, bitkisinin boyunu, yaprak sayısını ya da açan çiçeği bir deftere çizer. Birkaç hafta sonra bu defter, bahçede neyin nasıl değiştiğini gösteren kendi gözlem kaydına dönüşür.

Okullar ve aileler için atölye

Okul grupları ve aileler için, yaş grubuna göre planlanan ve malzemesini bizim getirdiğimiz atölyeler düzenliyoruz. Çocuklar tohum ekiyor, fide dikiyor ve ürettiklerini bakım notuyla evlerine götürüyor. Ayrıntılar çocuk doğa atölyesi sayfasında. Yetişkinler için ise bireysel atölye seçeneklerimiz var.