BİTKİ REHBERİ
Sarmaşık (Hedera)
Sarmaşık, yaprağını dökmeyen koyu yeşil örtüsüyle gölgeli duvar, şev ve ağaç altını kaplayan çok dayanıklı bir tırmanıcı ve yer örtücüdür. Tutunma kökleriyle yüzeye yapışır; düşük bakımla zorlu, ışıksız köşelerde yeşil süreklilik sağlar.
KURUCU ORTAK · YÜKSEK ORMAN MÜHENDİSİ NOTU
Güçlü tutunma kökleri sıva, boya ve oluğa zarar verebilir, ağaç gövdesini boğabilir; sürgünleri düzenli budayarak sınırlayın.
Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı
Işık ve konum
Yarı gölge ve gölgede en iyi türlerden biridir; kuzey cephe, ağaç altı ve yüksek binaların gölgelediği konumlarda başarıyla büyür. Doğrudan yakıcı öğle güneşinde yapraklar sararıp yanabilir, bu yüzden tam güneşli açık alanlar bu tür için ideal değildir. İstanbul bahçelerinde ışık almayan duvar dipleri, gölgeli şevler ve bahçe kuytuları onun asıl kullanım alanıdır.
Su ve sulama
Su ihtiyacı ortadır. Yerleşme döneminde toprağın nemli tutulması hızlı örtü oluşmasını sağlar; kök saldıktan sonra kuraklığa belirgin biçimde dayanır ve gölgede su kaybı az olduğu için seyrek sulama yeter. Aşırı ve sürekli ıslak zeminde kök çürüklüğü görülebilir. Gölge konumun serinliği su ihtiyacını doğal olarak düşürür.
Toprak ve İstanbul’da dikim zamanı
Toprak seçiciliği çok düşüktür; kireçli, killi, kumlu ya da fakir zeminlerin çoğunda tutunur. İyi bir başlangıç için organik maddece zenginleştirilmiş, nemi tutan toprak hızlı kaplama verir. Kentin sıkışmış ve zorlu topraklarına uyum sağlaması onu peyzajda pratik kılar. Tuza dayanıklı olmadığından doğrudan tuzlu deniz rüzgârı alan açık kıyı konumundan çok, korunaklı gölgeli iç mekânlarda tercih edilir.
Bakım: budama, gübre, kışlatma
Bakımı azdır ama kontrol altında tutmak gerekir. Çok güçlü büyüdüğü için sürgünlerin pencere, oluk, çatı ve komşu duvarlara yürümesi düzenli kesimle engellenir; başıboş bırakılırsa boya ve sıvayı tutunma kökleriyle yıpratabilir, ağaç gövdesini boğabilir. Yılda bir-iki kez kenar ve tepe budaması formu sınırlar. Yer örtücü kullanımında yoğunlaşan tabaka arada seyreltilir. Genç sürgünler istenen yüzeye yönlendirilerek düzenli bir örtü elde edilir.
İstanbul’da hangi bölgede tutar?
Kuşak açısından esnektir; orman kenarı, kent içi gölgeli alanlar ve nemli ova konumlarında yayılır. İstanbul genelinde ışık almayan, diğer bitkilerin zorlandığı gölgeli ilçelerde ve avlularda değerli bir çözümdür. Tuzlu rüzgâra dayanıklı olmadığından açık kıyı hattı yerine korunaklı, gölgeli kent ve iç kesim konumları için uygundur.
SARMAŞIK (HEDERA) İLE UYUMLU BİTKİLER
Sarmaşık (Hedera) için doğru komşuları ve birlikte iyi duracak türleri denemek isterseniz bitki uyum aracını, bölgenize uygun türleri görmek için ilçeye göre bitki seçimi aracını kullanabilir; tüm türler için bitki rehberine göz atabilirsiniz.