BİTKİ REHBERİ
Ortanca
Ortanca, iri top çiçekleriyle yarı gölgeyi renklendiren nem sever bir çalıdır. İstanbul’da serin, humuslu köşeleri doldurur ve toprak asitliğine göre mavi ya da pembe açtığı için renk yönetimi mümkün olan ilginç bir bahçe bitkisidir.
KURUCU ORTAK · YÜKSEK ORMAN MÜHENDİSİ NOTU
Erken uyanan tomurcukları geç ilkbahar donlarından zarar görebilir; rüzgârdan korunan bir konum seçilmeli ve sert don beklenen gecelerde örtü ile korunmalıdır.
Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı
Işık ve konum
Yarı gölge ister; sabah güneşi alıp öğle sıcağında gölgelenen konumlar en iyisidir. Tam güneşte yapraklar pörsür, çiçek kısa ömürlü olur; ağır gölgede ise çiçek seyrelir. İstanbul’da kuzey ve doğu cepheler, yüksek ağaçların yarı gölgesi ve rüzgârdan korunan köşeler iri, uzun ömürlü çiçek için en uygun yerlerdir.
Su ve sulama
Bol su ister; adı da suya olan düşkünlüğünü anlatır, sıcak günlerde iri yapraklar hızla su kaybeder ve bitki belirgin pörsür. Toprak sürekli nemli tutulmalı ama drene olmalıdır. İstanbul’un kurak yazında düzenli, derin sulama ve kök bölgesine malç şarttır; sabah sulaması gün içi pörsümeyi azaltır, akşam üstü ıslak yaprak mantarı azaltmak için sınırlanır.
Toprak ve İstanbul’da dikim zamanı
Humusça zengin, nem tutan, gevşek ve asidik toprağı sever; asidik zeminde çiçekler maviye, nötr-kireçli zeminde pembeye döner. İstanbul’da dikim serin ilkbahar ve sonbaharda yapılır. Renk yönetimi isteyen bahçelerde toprak pH’ı düzenlenir; toprağı asitleştirmek çiçeği mavileştirir, kireç ise pembeye yönlendirir.
Bakım: budama, gübre, kışlatma
Solmuş çiçekler temizlenir; budama çeşide göre değişir, çoğu ortanca bir önceki yılın sürgününde çiçek açtığı için sert budama o yılın çiçeğini götürebilir, bu yüzden yalnız kuru ve zayıf dallar alınır. İstanbul kışına genelde dayanıklıdır; ancak geç ilkbahar donları erken uyanan tomurcukları vurabildiği için rüzgârdan korunan konum ve gerekirse örtü faydalıdır.
İstanbul’da hangi bölgede tutar?
Orman ve kıyı kuşaklarının nemli, serin köşelerinde en gür halini alır; deniz etkisiyle yumuşayan yarı gölge bahçelerde uzun süre çiçekli kalır. Beykoz, Sarıyer ve Adalar gibi nemli, gölgeli yörelerde başarıyla yetişir.
Ortanca için doğru komşuları ve birlikte iyi duracak türleri denemek isterseniz bitki uyum aracını, bölgenize uygun türleri görmek için ilçeye göre bitki seçimi aracını kullanabilir; tüm türler için bitki rehberine göz atabilirsiniz.