BİTKİ REHBERİ
Açelya
Açelya, ilkbaharda dalları örten yoğun çiçekleriyle yarı gölgenin gösterişli asit sever çalısıdır. İstanbul’da nemli, humuslu ve rüzgârdan korunan gölge köşeleri kısa ama çarpıcı bir çiçek patlamasıyla dolduran kalıcı bir bitkidir.
KURUCU ORTAK · YÜKSEK ORMAN MÜHENDİSİ NOTU
Erken açan çeşitler geç ilkbahar donlarından zarar görebilir; korunaklı bir konum seçilmeli ve sert don beklenen gecelerde çiçekli dallar korunmalıdır.
Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı
Işık ve konum
Yarı gölge ister; sabah güneşi alıp öğle sıcağında gölgelenen konumlar en çok çiçeği verir. Tam güneşte yapraklar kavrulur ve çiçek erken solar, ağır gölgede ise çiçeklenme seyrelir. İstanbul’da kuzey ve doğu cepheler, yüksek ağaçların süzülmüş gölgesi ve rüzgârdan korunan köşeler ilkbahar çiçeği için idealdir.
Su ve sulama
Orta düzeyde ama düzenli, kesintisiz nem ister; yüzeysel kök yaptığı için toprak kururken hızla susuz kalır. Tomurcuk döneminde kuruluk çiçek dökülmesine yol açar. İstanbul’un kurak yazında düzenli sulama ve kök bölgesine serilen malç şarttır; durgun su köke zarar verdiği için nem sürekli olmalı ama drene edilmelidir.
Toprak ve İstanbul’da dikim zamanı
Humusça zengin, gevşek, nem tutan ve asidik toprak ister; kireçli zeminde yaprak sararır ve çiçek zayıflar. İstanbul’da dikim sonbahar veya serin ilkbaharda yapılır ve dikim yerine yaprak çürüğü, çam kabuğu ve torf gibi asitleştirici malzeme karıştırılır. Yüzeysel köklü olduğu için sığ ve geniş, gevşek bir dikim alanı tercih edilir.
Bakım: budama, gübre, kışlatma
Çiçek soluşunca hafif şekil budaması yapılır; budama çiçeklenmeden hemen sonra yapılırsa gelecek yılın tomurcukları güvence altına alınır. Asit sever gübre yaprak rengini korur ve çiçeklenmeyi destekler. İstanbul kışına genelde dayanıklıdır; erken açan çeşitlerde geç ilkbahar donları çiçekleri vurabildiği için korunaklı konum ve gerekirse örtü faydalıdır.
İstanbul’da hangi bölgede tutar?
Orman kuşağının nemli, asidik ve gölgeli köşelerinde en gür çiçeği verir; deniz etkisiyle yumuşayan gölge bahçelerde de başarılıdır. Beykoz, Sarıyer ve Çekmeköy gibi nemli, ağaçlık ilçelerin korunaklı gölge köşelerinde öne çıkar.
Açelya için doğru komşuları ve birlikte iyi duracak türleri denemek isterseniz bitki uyum aracını, bölgenize uygun türleri görmek için ilçeye göre bitki seçimi aracını kullanabilir; tüm türler için bitki rehberine göz atabilirsiniz.