BİTKİ REHBERİ
Açelya Bakımı ve Yetiştirme
Açelya, ilkbaharda dalları örten yoğun çiçekleriyle yarı gölgenin gösterişli asit sever çalısıdır. İstanbul’da nemli, humuslu ve rüzgârdan korunan gölge köşeleri kısa ama çarpıcı bir çiçek patlamasıyla dolduran kalıcı bir bitkidir.
KURUCU ORTAK · YÜKSEK ORMAN MÜHENDİSİ NOTU
Erken açan çeşitler geç ilkbahar donlarından zarar görebilir; korunaklı bir konum seçilmeli ve sert don beklenen gecelerde çiçekli dallar korunmalıdır.
Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı
Işık ve konum
Yarı gölge ister; sabah güneşi alıp öğle sıcağında gölgelenen konumlar en çok çiçeği verir. Tam güneşte yapraklar kavrulur ve çiçek erken solar, ağır gölgede ise çiçeklenme seyrelir. İstanbul’da kuzey ve doğu cepheler, yüksek ağaçların süzülmüş gölgesi ve rüzgârdan korunan köşeler ilkbahar çiçeği için idealdir.
Su ve sulama
Orta düzeyde ama düzenli, kesintisiz nem ister; yüzeysel kök yaptığı için toprak kururken hızla susuz kalır. Tomurcuk döneminde kuruluk çiçek dökülmesine yol açar. İstanbul’un kurak yazında düzenli sulama ve kök bölgesine serilen malç şarttır; durgun su köke zarar verdiği için nem sürekli olmalı ama drene edilmelidir.
Toprak ve İstanbul’da dikim zamanı
Humusça zengin, gevşek, nem tutan ve asidik toprak ister; kireçli zeminde yaprak sararır ve çiçek zayıflar. İstanbul’da dikim sonbahar veya serin ilkbaharda yapılır ve dikim yerine yaprak çürüğü, çam kabuğu ve torf gibi asitleştirici malzeme karıştırılır. Yüzeysel köklü olduğu için sığ ve geniş, gevşek bir dikim alanı tercih edilir.
Kireçli bahçede asit seven türlerin neden zorlandığını ve kirece uyumlu seçenekleri toprağa göre bitki seçimi rehberinde anlattık.
Bakım: budama, gübre, kışlatma
Çiçek soluşunca hafif şekil budaması yapılır; budama çiçeklenmeden hemen sonra yapılırsa gelecek yılın tomurcukları güvence altına alınır. Asit sever gübre yaprak rengini korur ve çiçeklenmeyi destekler. İstanbul kışına genelde dayanıklıdır; erken açan çeşitlerde geç ilkbahar donları çiçekleri vurabildiği için korunaklı konum ve gerekirse örtü faydalıdır. Hediye olarak alınan saksı açelyaları çoğunlukla dona hassas çeşitlerdir; kışı serin ve aydınlık bir odada, yazı gölgeli bir balkonda geçirir ve kök topu hiç kurutulmaz.
İstanbul’da hangi bölgede tutar?
Orman kuşağının nemli, asidik ve gölgeli köşelerinde en gür çiçeği verir; deniz etkisiyle yumuşayan gölge bahçelerde de başarılıdır. Beykoz, Sarıyer ve Çekmeköy gibi nemli, ağaçlık ilçelerin korunaklı gölge köşelerinde öne çıkar.
İlçenizin hangi mikro-iklim kuşağında olduğunu ve orada öne çıkan türleri ilçeye göre bitki seçimi rehberinde görebilirsiniz.
Açelya için doğru komşuları ve birlikte iyi duracak türleri denemek isterseniz bitki uyum aracını kullanabilir; tüm türler için bitki rehberine göz atabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Açelya ne zaman budanır?
Açelya çiçekleri neden dökülüyor?
Saksıdaki açelya nasıl bakılır?
Açelya kireçli suyla sulanır mı?
Açelya nasıl çoğaltılır?
Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı
Kurucu Ortak · Yüksek Orman Mühendisi
Yüksek orman mühendisi. Peyzaj tasarımı, teknik ve ruhsat süreçleri. Bahçenin ekosistemini mühendislik gözüyle yönetir.
