Sulama Sisteminde Kaçak ve Arıza Belirtileri

Belirtileri okuyun

Sulama sistemleri arızayı sessizce büyütür. Dikkat edilecek işaretler: açıklanamayan su faturası artışı, istasyon çalıştığı hâlde bazı bölgelerin kuru kalması, hiç sulama yokken sürekli ıslak veya çamurlu noktalar, başlıkların zayıf ya da eğri püskürtmesi ve sistemin kendi kendine açılıp kapanması. Bunlar kaçak, tıkanıklık ya da kontrol ünitesi sorununa işaret eder.

Kontrol ve onarım

Önce basınç ve akışı ölçer, istasyonları tek tek çalıştırıp gözlemleriz. Kırık başlık, ezilmiş boru, sızdıran vana veya yanlış programlanmış zamanlayıcı en sık bulgulardır. Onarımın yanında sistemi mevsime göre yeniden ayarlamak da önemlidir; bu bakımı otomatik sulama sistemleri hizmetimiz kapsamında yapıyoruz.

Verim ve maliyet

Kaçak yalnızca su israfı değil, kuruyan bitki ve çürüyen zemin demektir. Sağlıklı bir sistem hem su faturasını hem bakım masrafını düşürür. Kurulum ve işletme maliyetini neyin belirlediğini otomatik sulama maliyeti yazımızda ele aldık; doğru zamanlama için de yaz sulama ilkelerine göz atabilirsiniz.

Kışa girmeden kontrol

Arızaların önemli kısmı kışın donan suyun boru ve başlıkları çatlatmasıyla oluşur ve baharda ortaya çıkar. Bu yüzden sezon kapanışında sistemi boşaltmak, kışlatmak ve bahar açılışında bir kez baştan sona kontrol etmek en sağlıklısıdır. Bu iki kısa bakım, sezon ortasında kuruyan bir köşeyle ya da şişen bir faturayla uğraşma ihtimalini büyük ölçüde azaltır.

Su faturasından kaçak tespiti

Gizli bir sulama kaçağının ilk habercisi çoğu zaman su faturasıdır. Basit bir kontrol: bir gece boyunca evdeki tüm suları kapatıp sayaca bakın; sabah sayaç ilerlemişse bir yerde kaçak var demektir. Sulama açıkken bazı bölgelerin ıslak kalması, başlıklar kapalıyken toprağın çamurlaşması da yer altı kaçağını gösterir. Kaçak yalnızca su israfı değil, temeli ve zemini de tehdit eder. Kurulum ve işletme maliyetini neyin belirlediğini otomatik sulama maliyeti yazısında ele aldık; sağlıklı bir sistem uzun vadede hem su hem onarım masrafını düşürür.

Kaçağın yerini daraltmak

Bir kaçak olduğu anlaşıldığında ilk refleks bütün bahçeyi kazmak olur; oysa yeri birkaç adımda daraltılabilir. Önce bütün istasyonlar kapatılıp ana vana açık bırakılır. Sistem tamamen kapalıyken sayaç hâlâ dönüyorsa kaçak ana hat üzerindedir, yani sürekli basınç altındaki borudadır. Sayaç duruyorsa sorun istasyonların birindedir ve yalnız o hat çalışırken ortaya çıkar.

Sonraki adım istasyonları tek tek çalıştırıp hattı yürümektir. Yüzeyde aranan işaretler bellidir: hiç sulama yokken ıslak kalan bir leke, çevresine göre belirgin biçimde koyu yeşil ve hızlı uzayan bir çim şeridi, ayak bastıkça çöken yumuşak bir zemin. Vana kutusunun kapağı açıldığında içinde sürekli su birikmesi de kendi başına bir bulgudur. Kaçak çoğu zaman bu üç işaretin kesiştiği yerdedir. Yağmurlama başlıklarının tiplerini ve hangi hatada ne kullanıldığını yağmurlama başlığı tipleri yazısında anlattık.

Suyun kalitesi başlıkları nasıl tıkar?

Arızaların bir bölümü kırıktan değil tıkanmadan gelir ve bunun kaynağı suyun kendisidir. İstanbul şebekesinde kireç, kuyu ve depo suyunda ise ince tortu zamanla başlık memelerinde ve damla damlatıcılarında birikir. Sonuç, boruda hiçbir sorun olmadığı hâlde bazı bölgelerin kuru kalmasıdır; bu tablo sık sık kaçak sanılır.

Belirtisi de farklıdır: kırık bir başlık fışkırtır, tıkanmış bir başlık ise cılız ve dağınık püskürtür ya da hiç açılmaz. Çözüm filtrenin düzenli temizlenmesi, memelerin sökülüp durulanması ve damla hatlarının uçlarının ara ara açılıp yıkanmasıdır. Damla ve yağmurlamanın hangi alanda daha az sorun çıkardığını damla sulama mı yağmurlama mı yazısında karşılaştırdık; bu kontrolleri takvime bağlamak için periyodik bahçe bakımı kapsamına bakabilirsiniz.