Sonbahar Gübreleme ve Çim Güçlendirme

Neden asıl gübreleme sonbaharda

Yaz sıcağı, özellikle çim alanlarında kökü yorar ve toprağı sıkıştırır. Eylülde havanın yumuşamasıyla toprak hâlâ ılıkken kök yeniden hızlanır; işte besini bu pencerede vermek, ilkbahardaki gübreden çok daha kalıcı sonuç doğurur. Ekim sonuna doğru ilk soğuklar gelmeden çimin besini almış olması gerekir.

Doğru formülü seçmek

Sonbaharda hedef, yaprağı uzatmak değil kökü güçlendirmektir. Bu yüzden azotu geri çeker, potasyumu öne alırım. Yüksek azot taze ve savunmasız bir yaprak dokusu üretir; bu doku kasımın ilk kırağısında hemen zarar görür. Potasyum ise hücre duvarını sağlamlaştırıp bitkinin soğuğa ve hastalığa direncini artırır. Doğru oran, çimi kışa yorgun değil, hazır sokar.

Aerasyon ve üst gübreleme

Yaz boyu üstünde yürünen çim toprağı taş gibi sıkışır; bu zeminde gübre yüzeyde kalır, köke inmez. Önce aerasyonla toprağa küçük delikler açar, ardından üst gübreyi bu deliklerden köke ulaştırırım. İşlemi hafif bir sulamayla kapatınca besin toprağa işler. Bu ikiliyi ayrı ayrı değil, aynı gün art arda uygulamak verimi katbekat yükseltir.

Yaprak yönetimi ve süreklilik

Aynı dönemde dökülen yapraklar çimin üstünde birikince ışığı keser ve nemle çürüme başlar. Yaprakları düzenli toplar, bir kısmını öğütüp malç olarak değerlendiririm. Bu işlerin hepsini tek tek kovalamak yerine periyodik bahçe bakımı çizelgesine bağlamak, hiçbir adımın penceresini kaçırmamayı sağlar.

Yeni ve olgun çimde yaklaşım

Bu sezon serilen yüzeylerle yıllardır oturmuş alan aynı programı istemez. rulo çim ilk sonbaharında ağır aerasyondan çok nazik beslemeye ihtiyaç duyar. Sarıyer peyzaj projelerinde orman kenarındaki nem ve erken düşen sıcaklık nedeniyle gübrelemeyi eylül ortasına çeker, çimi soğuğa bir adım önde hazırlarım.

Yaprakları gübreye çevirmek

Sonbaharda dökülen yaprak bir çöp değil, bedava bir toprak besinidir. Toplanan yaprakları kompost yapmak ya da çalı diplerine malç olarak sermek, toprağa yavaş yavaş organik madde katar ve kışın kökü korur. Çim üzerinde kalın yaprak tabakası ise tersine zararlıdır; çimi boğar ve mantar davet eder, bu yüzden çimden toplanır, yataklara serilir. Toprağın yapısını uzun vadede iyileştirmenin yollarını toprağa göre bitki seçimi yazısında ele aldık.

Gübrelemeden önce toprağı tanımak

Doğru gübre, toprağın gerçek ihtiyacına göre seçilir; körlemesine atılan gübre hem israf hem de bitkiye zarar olabilir. pH ve besin dengesi hakkında basit bir fikir bile formül seçimini isabetli kılar. Çimde sararma varsa bunun her zaman gübre eksikliği olmadığını, çoğu zaman su ya da mantar kaynaklı olduğunu çim sararması yazısında anlattık; yani gübre atmadan önce sorunun kaynağını doğru okumak gerekir.

Ağaç ve çalılarda sonbahar beslemesi

Sonbahar gübrelemesi çoğunlukla çim üzerinden konuşulur, oysa bahçedeki ağaç ve çalıların bu dönemdeki ihtiyacı farklıdır ve çoğu zaman atlanır. Üst aksamın büyümesi durduktan sonra toprak bir süre daha ılık kalır ve kökler sessizce çalışmayı sürdürür; sonbaharda yapılan doğru bir destek, bitkinin kışı geçirip baharda hızlı uyanmasını kolaylaştırır.

Buradaki kritik nokta ne verildiğidir. Üst aksamı hızla büyütmeye yönelik bir besleme sonbaharda yanlış sonuç verir: bitki soğuklar yaklaşırken yumuşak ve olgunlaşmamış sürgün üretir, bu sürgünler ilk sert soğukta zarar görür. Bu dönemde asıl işe yarayan, kök gelişimini ve dayanıklılığı destekleyen bir yaklaşımdır. Toprağın yapısını iyileştiren organik madde de en çok bu mevsimde anlam kazanır; yüzeye serilen iyi yanmış organik malzeme kış boyunca ayrışır ve bahara hazır bir toprak bırakır. Çit bitkilerinde aynı mantık geçerlidir, kesim sonrası beslemeyi geç bırakmamak gerekir; ayrıntı için bitkisel çit dikimi sayfasına bakabilirsiniz.

Yeni dikilen bitkide ilk sonbahar

Dikim yılındaki bitkiye yaklaşım diğerlerinden ayrılır. Yeni dikilmiş bir ağaç ya da çalı ilk sezonunu kök kurmakla geçirir ve bu dönemde beslemeyle zorlanması işe yaramaz; tersine, taşıyamayacağı bir üst aksam büyümesi kökün yükünü artırır.

İlk sonbaharda yapılacak işler beslemeden çok yerleştirmeyle ilgilidir. Dikim sırasında toprağa katılan organik madde çoğu zaman yeterlidir. Asıl fayda düzenli ve derine inen sulamadan, gövdeden uzak tutulmuş bir malç örtüsünden ve kök boğazının gömülü kalmamasından gelir. Kış yağışları başlayana kadar sulamanın aksatılmaması, kökün çevre toprağına geçmesini kolaylaştırır. Besleme programı ertesi sezon, bitki tuttuğu anlaşıldıktan sonra başlatılır. Dikim ve ilk yıl takibi için ağaç ve fidan dikimi kapsamına bakabilirsiniz.