Manzarayı Kapatmayan Bitkilendirme

Manzara da bir tasarım öğesidir

Deniz, Boğaz ya da vadi manzarasına sahip bir bahçenin en değerli varlığı, çoğu zaman bitkileri değil, o boşluktur. İyi bir düzenleme bu boşluğu korur; kötüsü ise birkaç yıl içinde yeşille doldurup manzarayı yutar. Amaç, bahçeyi yeşillendirirken göz hizasındaki o çizgiyi açık tutmaktır.

Alçak katman ve açık eksen

Manzara ekseni, yani evden ya da oturma alanından manzaraya bakılan hat, boş bırakılır. Bu eksende alçak boylu çalılar, süs otları ve yer örtücüler kullanılır; bunlar zemine doku ve renk verirken göz hizasını asla kapatmaz. Yükselen türler ise manzaranın dışına, yanlara alınarak yeşil bir çerçeve kurulur. Bu ince dengeyi peyzaj tasarım aşamasında her türün olgunluk boyunu hesaba katarak kurgularız.

Gövdesi açık ağaçlar

Manzaralı bahçeye ağaç dikilemez diye bir kural yoktur. Alt dalları temizlenmiş, gövdesi açık bir çam ya da benzeri bir tür, altından manzara görünecek şekilde çalışır; hatta manzarayı çerçeveleyerek daha etkili kılar. Önemli olan, o ağacı büyüdüğünde manzarayı kapatmayacak bir noktaya ve forma yerleştirmektir.

Gece de açık manzara

Manzara yalnızca gündüz değerli değildir. Alçak katmanı ve yan çerçeveyi doğru aydınlatınca, gece bahçe ön planda canlı dururken arkadaki şehir ya da deniz ışıkları perdelenmeden görünür. Bu dengeyi bahçe aydınlatma planıyla birlikte kurarız. Manzaralı yamaçların yoğun olduğu Beykoz peyzaj çalışmalarında, her parselin manzara eksenini işin en başında işaretliyoruz.

Zamanla büyüyen bitkiyi baştan hesaplamak

Manzarayı kapatmayan bir bahçenin en sık hatası, bugün küçük olan bir bitkinin beş yıl sonra ulaşacağı boyu görmemektir. Fidanken zarif duran bir ağaç, olgunlukta tam da en değerli manzara eksenini kapatabilir. Bu yüzden tür seçerken bitkinin olgunluk boyunu ve genişliğini baştan hesaba katar, manzara hattına gelen noktalara doğası gereği alçak kalan türleri koyarız. Bu öngörüyü peyzaj tasarım aşamasında, oturma noktasından manzaraya bakış açılarını çizerek netleştiririz.

Budama ile manzarayı açık tutmak

Bazı ağaçlar manzarayı tümden kapatmaz ama alt dallarıyla bakışı böler. Burada çözüm ağacı kaldırmak değil, taç yükseltme denen bir budamadır: alt dallar temizlenip gövde açığa çıkarılınca, göz ağacın altından manzaraya süzülür. Bu tür şekillendirmeyi ve sürekliliğini periyodik bahçe bakımı kapsamında yürütür, akşam manzarasını da bahçe aydınlatma ile tamamlarız.