BİTKİ REHBERİ
Süs Lahanası (Brassica oleracea) Bakımı ve Yetiştirme
Süs lahanası, mor, pembe, beyaz ve krem renkli yaprak rozetleriyle kışın yatak ve saksıları dolduran, soğukla rengi açılan bir mevsimliktir. İstanbul’da ekim ve kasımda dikilir, kış boyunca gösterisini sürdürür ve ilkbaharda çiçek sapı verince söner.
KURUCU ORTAK · YÜKSEK ORMAN MÜHENDİSİ NOTU
Süs için yetiştirilen bitkiler gıda amacıyla üretilmez; fidelik döneminde hangi tarım ilaçlarının kullanıldığı bilinmediği için yapraklarının mutfakta kullanılması önerilmez.
Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı
Işık ve konum
Tam güneşte en toplu ve en canlı renkli rozeti oluşturur. Yarı gölgede de yetişir, ama gövde uzar, rozet gevşer ve ortadaki renk daha soluk kalır. Kışın güneş alçaldığında binaların gölgesine düşen yataklar, gün içinde birkaç saat doğrudan ışık alıyorsa yeterlidir. İstanbul’da sonbahar dikiminde güneye ve batıya bakan bordürler, balkon saksıları ve site girişleri rengin en iyi açıldığı yerlerdir; gün boyu gölgede kalan köşede rozet seyrekleşir ve renk geç açılır.
Su ve sulama
Düzenli ve orta düzeyde su ister; toprak nemli kalmalı, ama ıslak durmamalıdır. Dikimden sonraki ilk haftalarda kök tutsun diye düzenli sulanır; havalar soğuyup yağışlar başlayınca bahçedeki bitkiye çoğu zaman ek su gerekmez. Saksıda ise yağmurun yetmediği kuru ve rüzgârlı günlerde toprak kontrol edilir. Sulama sabah ve dipten yapılır; yaprak aralarında biriken su, soğuk ve nemli havada çürümeye yol açabilir. İstanbul’un yağışlı kışında asıl risk göllenen topraktır.
Toprak ve İstanbul’da dikim zamanı
Organik maddece zengin, gevşek ve iyi drene olan, nötre yakın ya da hafif kireçli toprakta iyi gelişir. Dikim yerine olgun kompost katmak çoğu zaman yeterlidir; sonbaharda fazla azotlu gübre verilmez, çünkü yapraklar yeşil kalır ve renk geç açılır. Soğuk havada büyüme yavaşladığı için fideler, istenen son görünüm düşünülerek sık dikilir; dikimden sonra büyüyüp boşluğu kapatmaları beklenmez. Fide, saksıdaki seviyesinde ya da en alt yaprağa kadar hafifçe gömülerek dikilir; bu, rüzgârda sallanmasını azaltır.
Bakım: budama, gübre, kışlatma
Rengini soğuk verir: geceler serinleyip ilk soğuklar geldiğinde ortadaki yapraklar mor, pembe ya da beyaza döner, ılık sonbaharda bu dönüşüm gecikir. Bakımın asıl işi zararlı kontrolüdür. Sonbaharın ılık günlerinde lahana tırtılları yapraklarda delik açar; yaprak altları düzenli kontrol edilir, tırtıl ve yumurtalar elle toplanır. Yaprak biti kolonileri tazyikli suyla dağıtılır, yoğun bulaşmış yaprak koparılır. Sararan alt yapraklar alınır. İlkbaharda hava ısınınca ortadan çiçek sapı uzar ve rozet dağılır; bitki sökülüp yerine yaz mevsimlikleri dikilir.
İstanbul’da hangi bölgede tutar?
İstanbul’un her kuşağında serin sezon mevsimliği olarak yetişir. Kuzey orman kuşağında ve Anadolu yakasının iç kesimlerinde geceler erken soğuduğu için renk daha erken ve daha koyu açar. Kıyı ve kent kuşağının ılık sonbaharında renk biraz gecikir, ama kış boyunca kalıcıdır. Orta şiddetteki dona dayanır; uzun süren sert soğukta yaprak kenarları zarar görebilir. Kent kuşağında refüjlerde, site girişlerinde ve apartman önlerinde kışın en sık görülen renk kaynaklarından biridir.
SÜS LAHANASI (BRASSİCA OLERACEA) İLE UYUMLU BİTKİLER
Süs Lahanası (Brassica oleracea) için doğru komşuları ve birlikte iyi duracak türleri denemek isterseniz bitki uyum aracını, bölgenize uygun türleri görmek için ilçeye göre bitki seçimi aracını kullanabilir; tüm türler için bitki rehberine göz atabilirsiniz.