BİTKİ REHBERİ
Siklamen (Cyclamen) Bakımı ve Yetiştirme
Siklamen, kalp biçimli desenli yaprakları ve geriye kıvrılan taç yapraklı çiçekleriyle serin mevsimi seven yumrulu bir çiçektir. İstanbul’da iki biçimde kullanılır: kışın kapalı balkonda ve serin pencere önünde açan iri çiçekli saksı siklameni ile bahçenin gölgeli köşesinde yıllarca kalan küçük çiçekli bahçe siklamenleri.
KURUCU ORTAK · YÜKSEK ORMAN MÜHENDİSİ NOTU
Yumrusu kedi ve köpekler için zararlı kabul edilir; yenirse kusma ve ishal gibi belirtiler görülebilir. Saksı, evcil hayvanların ve küçük çocukların toprağı eşeleyemeyeceği bir yere konur; yaz dinlenmesindeki yumrular da açıkta bırakılmaz.
Yüksek Orman Mühendisi Ömer Buğra Avcı
Işık ve konum
Saksı siklameni bol ama dolaylı ışık ister; kuzeye ya da doğuya bakan pencere önü ve kapalı balkonun aydınlık köşesi en uygun yerdir. Öğle güneşinin camdan doğrudan vurduğu yerde yapraklar solar, loş bir odada ise çiçek sapları uzayıp yana yatar. Küçük çiçekli bahçe siklamenleri yarı gölgeyi ve gölgeyi sever; yaprak döken ağaçların altı, kışın ışık alıp yazın gölgede kalan köşeler onlar için idealdir.
Su ve sulama
Sulamanın temel kuralı yumruyu ıslatmamaktır. Saksı siklameni toprağın üstü kuruyunca kenardan ya da alttan sulanır: saksı kısa bir süre su dolu bir kaba konur, toprak nemi çekince çıkarılır ve altlıkta su bırakılmaz. Yumrunun tepesine ve yaprak diplerine dökülen su çürümeye yol açar. Toprak tamamen kurursa yapraklar sarkar, sürekli ıslak kalırsa yumru yumuşar. Bahçedeki türler kış yağışıyla yetinir, yaz dinlenmesinde ek su istemez.
Toprak ve İstanbul’da dikim zamanı
Gevşek, humuslu ve iyi drene olan, hafif asidikten nötre kadar bir harç ister. Saksı siklameninde yumrunun üst kısmı toprak yüzeyinin biraz üstünde bırakılır; derine gömülen yumru çabuk çürür. Saksı yumruya göre çok büyük seçilmez, çünkü fazla toprak fazla su tutar. Bahçe siklamenleri yumrusu toprağın hemen altında kalacak biçimde sığ dikilir; dikim yerine yaprak kompostu katılır, ağır kilde drenaj ince çakılla açılır.
Bakım: budama, gübre, kışlatma
Solan çiçek sapı makasla kesilmez; sap dibinden tutulup hafifçe çevrilerek yumrudan koparılır, çünkü yumru üzerinde kalan sap parçası çürür. Sararan yapraklar da aynı yolla alınır. Çiçeklenme döneminde seyreltilmiş sıvı gübre ölçülü verilir. İlkbahar sonunda yapraklar sararınca bitki yaz dinlenmesine girer: sulama azaltılır, saksı serin ve gölgeli bir köşede neredeyse kuru tutulur. Yaz sonunda yeni yapraklar görününce yumru taze harca alınır ve sulamaya yeniden başlanır.
İstanbul’da hangi bölgede tutar?
İstanbul’un kıyı kuşağında deniz kışı yumuşattığı için saksı siklameni kapalı balkonda ya da rüzgâr almayan korunaklı köşede uzun süre açar; açık dona ise dayanmaz, kuzey orman kuşağında ve iç kesimlerin don ceplerinde soğuk gecelerde içeri alınır. Kent kuşağında asıl sorun kaloriferli sıcak dairelerdir; bitki odanın en serin ve aydınlık köşesinde daha uzun yaşar. Küçük çiçekli bahçe siklamenleri soğuğa dayanıklıdır; kuzey kuşağının serin, humuslu ağaç altlarında yıllarca kalır ve tohumla kendiliğinden yayılır.
SİKLAMEN (CYCLAMEN) İLE UYUMLU BİTKİLER
Siklamen (Cyclamen) için doğru komşuları ve birlikte iyi duracak türleri denemek isterseniz bitki uyum aracını, bölgenize uygun türleri görmek için ilçeye göre bitki seçimi aracını kullanabilir; tüm türler için bitki rehberine göz atabilirsiniz.